سرطان پرده صفاق

 سرطان صفاقی اولیه (primary peritoneal cancer) یک سرطان نادر است که از لایه نازک بافت پوشاننده شکم شروع می‌شود. به این پوشش بافتی، صفاق گفته می شود.

به این‌ علت که منشا جنینی بافت پوشاننده شکم و بافت سطحی تخمدان یکسان است، سلول‌های سرطان صفاقی اولیه (PPC) مشابه رایج ترین نوع سلول‌های سرطانی تخمدان هستند. بنابراین پزشکان سرطان صفاقی اولیه (PPC) را همانند سرطان تخمدان درمان می‌کنند.

صفاق چیست؟

 صفاق وظایفی را بر عهده دارد از جمله:

  •  کلیه اندام‌های داخل شکم از جمله روده و کبد  را می‌پوشاند
  •  محافظت از اندام‌ها
  •  به عنوان سدی در برابر عفونت

صفاق دارای دارای 2 لایه است:

  •  لایه جداری (parietal layer): لایه‌ای که دیواره شکم را می‌پوشاند.
  •  لایه احشایی (visceral layer): لایه‌ای که دیگر اندام‌ها را می‌پوشاند.

مقدار کمی مایع بین دو لایه وجود دارد که آنها را از هم جدا کرده و باعث می‌شود که روی یکدیگر بلغزند.

مفهوم سرطان صفاقی اولیه

 سرطان صفاقی اولیه عمدتا زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در مردان بسیار نادر است. بیشتر افراد مبتلا بیشتر از 60 سال سن دارند.

علل سرطان صفاقی اولیه ناشناخته است. بیشتر سرطان‌ها با مشارکت تعدادی از عوامل مختلف رخ می‌دهند. تحقیقات نشان می‌دهد که تعداد بسیار کمی از سرطان‌های صفاقی اولیه ممکن است به ژن‌های معیوب ارثی BRCA 1 و BRCA 2 مرتبط باشند. این ژن‌ها همان ژن‌هایی هستند که خطر سرطان تخمدان و سرطان پستان را افزایش می‌دهند.

 

علائم

علائم سرطان صفاقی اولیه می‌تواند بسیار نامشخص و تشخیص آن دشوار باشد. بسیاری از علائم بیشتر به دلیل سایر مشکلات پزشکی ایجاد می‌شوند.

علائم سرطان صفاقی اولیه (PPC) شامل موارد زیر است:

  •  شکم متورم (شکم)
  •  درد شکم
  •  یبوست یا اسهال
  •  احساس بیماری یا بیماری
  •  احساس نفخ
  •  از دست دادن اشتها
  •  آزمایش‌هایی برای تشخیص

ممکن است برای تشخیص سرطان صفاقی اولیه آزمایشهایی زیر انجام شود.

معاینه لگن

معاینه بیشتر افراد با مراجعه آن‌ها به پزشک خانواده خود شروع می‌شود. پزشک ممکن است بخواهد شکم بیمار را معاینه کند. پزشک به آرامی به خارج از شکم بیمار فشار می آورد که توده یا نواحی حساس را حس کند.

همچنین ممکن است پزشک برای ارزیابی طبیعی بودن ناحیه شکمی بیمار از جمله رحم و تخمدان، بخواهد بیمار را معاینه کند. برای معاینه پزشک از بیمار می‌خواهد که به پشت دراز و پاها را بالا بکشد و زانوها را از هم جدا کند.

سپس پزشک با دستکش یک یا دو انگشت را وارد واژن بیمار می‌کند و هم‌زمان با دست دیگر شکم بیمار را فشار می‌دهد. اگر هر قسمت از شکم بزرگ شده باشد یا هر نوع توده‌ای وجود داشته باشد، ممکن است پزشک بتواند آن را احساس کند.

آزمایش خون

سرطان‌های صفاقی اولیه معمولاً پروتئینی به نام CA125 تولید می‌کنند که در آزمایش خون نشان داده می‌شود. این پروتئین از لحاظ پزشکی مهم است.

 افزایش سطح CA125 می‌تواند نشانه‌ای از سرطان صفاقی اولیه، سرطان تخمدان یا سرطان لوله فالوپ باشد. اما می‌تواند به دلایل دیگری مانند موارد زیر نیز سطح این پروتیین بالا رود:

  •  آندومتریوز
  •  فیبروم
  •  بارداری
  •  بیماری التهابی لگن
  •  اسکن

برای کمک به تشخیص ممکن است نیاز به انجام سونوگرافی باشد. در سونوگرافی از امواج صوتی برای ایجاد تصویر از بخشی از بدن استفاده می شود. ممکن است سونوگرافی شکم (abdominal ultrasound) یا سونوگرافی ترانس واژینال (transvaginal ultrasound) انجام شود.

همچنین ممکن است پزشک از بیمار بخواهد که آزمایش سی تی اسکن (CT scan) یا MRI انجام دهد تا گسترش سرطان در شکم بیمار را بررسی کند.

مراحل

مرحله سرطان نشان می‌دهد:

  •  اندازه تومور
  •  وضعیت انتشار تومور

مرحله سرطان به پزشک کمک می‌کند که در مورد درمان تومور انتخاب کند.

 سیستم مرحله بندی برای سرطان صفاقی اولیه همانند سرطان تخمدان است. اما فاقد مرحله اولیه می‌باشد. سرطان صفاقی اولیه همیشه درمرحله سه یا مرحله 4 شناسایی می‌شود و جز سرطان پیشرفته طبقه‌بندی می‌شود.

 درمان

 درمانی که بیمار انجام می‌دهد به موارد مختلفی بستگی دارد از جمله:

  •  اندازه سرطان
  •  محل سرطان در شکم و گسترش آن به اطراف
  •  سلامتی عمومی بیمار

 روش درمانی سرطان صفاقی اولیه همان روش سرطان تخمدان اپیتلیال پیشرفته است.

هدف از درمان سرطان پیشرفته عبارت است از:

  •  کوچک کردن اندازه تومور سرطانی 
  •  کنترل عوارض ناشی از سرطان در حد امکان 

ممکن است بیمار تحت درمان‌های زیر نیز قرار گیرد.

جراحی

هدف از جراحی، برداشتن بیشتر سرطان در حد امکان قبل از شیمی درمانی است که به این نوع عمل، debulking surgery می‌گویند.

وقتی فقط تومورهای کوچکی در داخل شکم وجود داشته باشند، شیمی درمانی بهتر عمل می‌کند. این جراحی معمولاً شامل برداشتن اندام‌های زیر است:

  •  رحم 
  •  تخمدان‌ها 
  •  لوله‌های فالوپ
  •  لایه‌ای از بافت چربی به نام امنتوم(omentum)

جراح همچنین هر نوع سرطان دیگری را که در زمان جراحی بتواند مشاهده کند، از جمله بخشی از روده از بدن خارج می‌کند.

 گاهی اوقات سرطان صفاقی اولیه می‌تواند منجر به انسداد روده یا سیستم ادراری شود. در صورت بروز این امر ممکن است برای رفع انسداد نیاز به انجام جراحی باشد.

 

شیمی درمانی

 در شیمی درمانی از داروهای ضد سرطان (سیتوتوکسیک (cytotoxic)) برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این داروها با ایجاد اختلال در رشد سلول‌های سرطانی فعالیت می‌کنند. این داروها در جریان خون در سراسر بدن گردش می‌کنند.

 ممکن است بیمار در زمان‌های زیر تحت شیمی درمانی قرار گیرد:

  •  قبل از جراحی برای کاهش اندازه سرطان
  •  بعد از جراحی وقتی بیمار بهبود یافت
  •  عدم امکان جراحی

 متداول ترین داروهای شیمی درمانی که برای درمان سرطان صفاقی اولیه استفاده می‌شود، ترکیبی از کاربوپلاتین (carboplatin) و پاکلیتاکسل (paclitaxel) (با نام تجاری تاکسول (Taxol)) است.

 پرتودرمانی

 در پرتودرمانی از اشعه ایکس با انرژی بالا برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. اغلب برای سرطان صفاقی اولیه از پرتودرمانی استفاده نمی‌شود. اما پزشکان ممکن است از روش پرتودرمانی برای اهداف زیر استفاده کنند:

  •  کوچک کردن اندازه تومورها
  •  کاهش عوارض

 

سایر روش‌های درمانی

 حتی در صورتی که بیمار قادر به انجام شیمی‌درمانی نباشد، می‌تواند از روش‌های درمانی برای کنترل عوارضی مانند درد و مایعات شکمی (آسیت) استفاده کند. مایعات می‌توانند بین دو لایه صفاق تجمع یابند و بسیار ناراحت کننده باشند. پزشک می‌تواند مایعات را با استفاده از روشی به نام abdominal paracentesis یا ascitic tap تخلیه کند. 

 پژوهش

 محققان در سراسر جهان به دنبال روش‌های بهتری برای تشخیص و درمان سرطان تخمدان هستند. برخی آزمایش‌ها مربوط به سرطان تخمدان پیشرفته نیز برای مبتلایان به سرطان صفاقی اولیه در حال انجام است.

 

کنار آمدن  با ابتلا به سرطان

 کنار آمدن با سرطان، به ویژه در موارد نادر، از نظر عملی و عاطفی دشوار است. پزشک و پرستار متخصص سرطان در این زمینه به بیمار کمک می‌کنند. آگاهی کافی بیمار از وضعیت خود و روند درمان می‌تواند به او در تصمیم گیری و کنار آمدن با آنچه اتفاق می‌افتد، کمک کند.

منبع

https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/ovarian-cancer/types/epithelial-ovarian-cancers/primary-peritoneal

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email