پزشکی دقیق در سرطان پستان

صفحه اصلیانواع سرطانسرطان پستان – پزشکی دقیق در سرطان پستان

پزشکی دقیق

پزشکی دقیق (Precision Medicine) روشی است که در آن متخصصین می‌توانند بر اساس ژن‌های فرد (یا ژن های موجود در سلول های سرطانی آن‌ها) مراقبت های ویژه ای را برای بیماران ارائه و برنامه‌ریزی کنند که گاهی به آن پزشکی شخصی (Personalized Medicine) نیز می‌گویند. پزشکی دقیق دارای دو محور اصلی است. در محور اول به بررسی چگونگی تغییرات ژنی (جهش ژنی) می‌پردازد که خطر ابتلا به سرطان خاصی را افزایش می‌دهند و در محور دوم، اگر از قبل فرد دچار سرطان شده باشد، ژن‌های فرد را (یا ژن‌های موجود در سلول‌های سرطانی) با هدف طراحی درمان خاص فرد بررسی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. در پزشکی دقیق از اطلاعات آزمایش‌های ژنتیکی برای کمک به پزشکان برای تهیه برنامه‌ای برای درمان و مراقبت استفاده می‌شود که معمولاً شامل توصیه‌های بسیار خاصی است. پزشکی دقیق در حوزه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زیر به متخصصین و بیماران کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

  • تشخیص دقیق‌تر و بهبود درمان
  • تصمیم گیری در مورد عادات سالم
  • آزمایش‌های غربالگری
  • پیشگیری در صورت وجود احتمال ابتلا به سرطان خاص

پزشکان ممکن است از کلمات “پزشکی دقیق” یا “پزشکی شخصی” در هنگام صحبت با بیمار یا تجویز تست استفاده نکنند. در عوض آن‌ها ممکن است در مورد آزمایش‌های ژنتیکی، ژنومی، DNA یا مولکولی با بیمار صحبت یا ممکن است از اصطلاحات نشانگرها یا مارکر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زیستی یا پروفایل ژنی صحبت کنند. این‌ها روش‌هایی هستند که پزشکان و سایر ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی هنگام برنامه‌ریزی مراقبت از فرد ممکن است از روش پزشکی دقیق استفاده کنند. در صورت تشخیص دقیق به دلیل جلوگیری از درمان های غیرضروری و بی اثر، جلوگیری از بروز عوارض جانبی و ارائه درمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هدفمند موثرتر در دراز مدت هزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی کاهش پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. 

تغییرات ژنتیکی یا جهش‌های ژنی

پزشکی دقیق بر مبنای شناخت اثرات ناشی از تغییرات ژنی خاص (جهش) می‌باشد. در پزشکی دقیق سرطان، هدف شناسایی تغییرات ژنی است که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند یا برای درمان سرطان ارزشمند هستند. در بدن، تقریبا هر سلول دارای DNA است که متشکل از ژن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها می‌باشد. ژن‌ها حاوی دستورالعمل‌هایی برای ساختن ترکیباتی همچون پروتئین‌های برای کارکرد طبیعی بدن هستند.

وقتی سلول‌ها برای ایجاد سلول‌های جدید تقسیم می‌شوند، ژن‌ها کپی می‌شوند. تغییرات ژنی زمانی اتفاق می‌افتند که در روند کپی اشتباهی رخ دهد. بعضی اوقات این تغییرات از والدین به ارث برده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود (تغییرات ژنی مورثی یا inherited gene changes). اما ممکن است که تغییرات ژنتیکی در طول زندگی فرد نیز اتفاق بیفتد (تغییرات ژنی اکتسابی یا acquired gene changes). برخی از تغییرات ژن ممکن است مضر باشد‌، در حالی که برخی دیگر ممکن است مشکلی ایجاد نکنند.

تغییرات ژنتیکی و سرطان

همه سرطان‌ها در اثر نوعی تغییر ژنتیکی یا جهش (mutation) ایجاد می‌شوند. در واقع سلول‌های سرطانی نسخه‌های تغییر یافته سلول‌های طبیعی هستند. متخصصین اتفاق نظر دارند که بیش از یک تغییر ژنتیکی در سلول برای وقوع سرطان لازم است. برخی از تغییرات ژنتیکی که منجر به سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، شناسایی شده و در بالین به کمک آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ژنتیکی ناهنجاری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها تشخیص داده می‌شود. هر چند که هنوز همه ژن‌ها و جهش‌هایی را که می‌توانند در ایجاد سرطان نقش داشته باشند، شناسایی نشدند. بسته به نوع تغییر ژنتیکی، ناهنجاری ژنتیکی ممکن است که فرد را در معرض ابتلا به سرطان خاصی قرار دهد. در صورتی که فرد مبتلا به سرطان شده تغییر ژنتیکی ممکن است باعث شود که بدن فرد به یکسری از دارو‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمان سرطان پاسخ ندهند یا به اصطلاح مقاومت داروی ایجاد شود. همچنین در برخی از افراد مبتلا به سرطان، تغییر ژنی خاص ممکن است به این معنی باشد که بهبود بیماری آن‌ها بهتر یا بدتر از افراد مبتلا به همان سرطان باشد که فاقد ناهنجاری ژنتیکی هستند.

در روش معمول درمان وقتی که سرطان تشخیص داده شد، معمولاً درمان افراد به صورت یکسان انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. گاهی اوقات از داروی خاصی در صورت وجود ناهنجاری ژنتیکی خاص برای درمان سرطان استفاده می‌شود. اما تغییرات ژنتیکی ممکن است از یک شخص به شخص دیگر متفاوت باشد، حتی اگر بیمار همان نوع سرطان را داشته باشد. به همین دلیل، هر یک از این افراد ممکن است پاسخ متفاوتی به همان دارو داشته باشند. برای انواع خاصی از سرطان، پزشکان می‌توانند تغییرات ژنتیکی را به کمک تست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ژنتیکی آزمایش کنند که می‌تواند به آن‌ها کمک برای انتخاب دارو کمک کند.

پزشکی دقیق در سرطان

روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بر پایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی پزشکی دقیق در بیماری سرطان به تشخیص دقیق‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر و درمان بهتر کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. پزشکان ممکن است از پزشکی دقیق در موارد زیر استفاده کنند:

  • شناسایی افراد در معرض خطر بالا ابتلا به سرطان
  • پیشگیری از برخی انواع سرطان
  • تشخیص زودهنگام سرطان‌های خاص
  • تشخیص درست نوع خاصی از سرطان
  • انتخاب بهترین گزینه‌ی درمانی
  • ارزیابی نحوه عملکرد یک روش درمانی

خطر و پیشگیری از سرطان

پزشکی دقیق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای افراد درگیرسرطان خاصی یا افراد با احتمال خطر بالا ابتلا به سرطان مثمر ثمر واقع شود. به عنوان مثال، ممکن است فردی متوجه وجود سرطان در خانواده و فامیل خود شود. همچنین پزشک ممکن است هنگام معاینه فرد مبتلا به سرطان، الگوی وراثتی را در فامیل فرد شناسایی کند. در این موارد، بیمار ممکن است با یک مشاور ژنتیکی ملاقات و برای ارزیابی دقیق‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر آزمایش ژنتیکی تجویز شود. آزمایش می‌تواند وضعیت فرد را در قبال ناهنجاری ژنتیکی مرتبط با سرطان مشخص کند. در این شرایط، پزشک برای تشخیص زودهنگام سرطان ممکن است تست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های غربالگری و سایر آزمایشات (غالباً در سنین پایین‌تر از حد معمول) را تجویز و داروها یا عادت‌های سالم را پیشنهاد کند که ممکن است به کاهش خطر سرطان کمک کنند.

تشخیص سرطان

هنگامی که سرطان در افراد تشخیص داده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، آزمایشاتی برای بررسی تغییرات ژنی در سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های توموری تجویز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این آزمایش می‌تواند اطلاعاتی را درباره چگونگی رشد و گسترش سرطان فراهم کنند. به این آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، آزمایش‌های بیومارکری (biomarker tests)، آزمایشات کروموزومی (chromosome tests)، آزمایش‌های ژنی (gene tests) یا آزمایش‌های بیوشیمیایی (biochemical tests) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند. این آزمایش ممکن است با استفاده از نمونه خون یا بزاق، بافت بیوپسی یا مایعات بدن انجام شود. اگر این آزمایش با استفاده از نمونه بیوپسی (از تومور) انجام شود، در آزمایشگاه خاصی انجام می شود و ممکن است به نام های مختلفی مانند آنالیز جهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های DNA (DNA mutational analysis)، آزمایش ژنومی (genomic test)، پروتئومیکس (proteomics)، آزمایش‌های بیومارکری (biomarker testing)، پروفایل توموری (tumor profiling)، سیتوژنتیک (cytogenetics)، توالی یابی نسل جدید (next generation sequencing) یا آزمایش مولکولی (molecular testing) نامیده شود.

درمان سرطان

آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ژنتیکی که بر روی تومور انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، دارای ارزش درمانی هستند. چون میزان پاسخ دارویی را در فرد تعیین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و از این طریق بر طراحی مسیر درمان تاثیر مستقیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذارند. از طرف دیگر تغییرات ژنتیکی تومور‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مختلف یک نوع سرطان در قبال پاسخ دارویی متفاوت است. به عنوان مثال، پروفایل ژنی سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پوست ملانومایی دقیقاً یکسان نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. این بدان معنی است که این تومورها ممکن است پاسخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های متفاوتی به درمانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها موجود دهند. درمان در پزشکی دقیق با این هدف است که براساس تغییر ژنتیکی دارو تجویز و از ایجاد عوارض جانبی زیاد پیشگیری شود. به علاوه از تجویز دارویی که مقاومت دارویی ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند پرهیز شود. روش‌های بر پایه پزشکی دقیق همچون درمان هدفمند (targeted therapy) و ایمنی درمانی (immunotherapy) روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای درمان سرطان هستند که در حال حاضر در بالین وجود دارند.

پزشکی دقیق و انواع سرطان

درک این نکته مهم است که پزشکی دقیق در هر سرطانی کاربرد ندارد. با این حال این امید وجود دارد که روزی درمان‌ها با توجه به تغییرات ژنی خاص مربوط سرطان هر فرد تنظیم شود. برخی از سرطان‌های شایع که در آن از پزشکی دقیق برای کمک به طراحی درمان استفاده می‌شود عبارتند از:

  • سرطان پستان
  • سرطان روده بزرگ
  • سرطان ریه
  • انواع خاصی از سرطان لوکمیا
  • انواع خاصی از لنفوما
  • ملانوم
  • سرطان مری
  • سرطان معده
  • سرطان تخمدان
  • سرطان تیروئید

پزشکی دقیق در سرطان پستان

آگاهی از مشخصات ژنتیکی بیمار منجر به درمان دارویی یا درمانی مناسب می شود که به وسیله آن پزشکان با استفاده از دوز مناسب یا رژیم درمانی، بتوانند بیماری را کنترل کنند یا استعداد بیمار را نسبت به آن بیماری بسنجند. همچنین پزشکی دقیق با دارا بودن توانایی پیش بینی خطر بیماری یا وجود بیماری قبل از بروز علائم بالینی، فرصت پیشگیری از طریق مداخله زودهنگام را فراهم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. به عنوان مثال، زنان با جهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ژنتیکی در ژن های BRCA1 یا BRCA2 در مقایسه با زنان دیگر شانس بیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تری برای ابتلا به سرطان پستان دارند. تعیین وضعیت این ژن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حساس به سرطان پستان، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند مسیر درمان پیشگیرانه را همچون تعداد دفعات ماموگرافی، نوع جراحی پیشگیرانه و رژیم شیمی درمانی پیشگیرانه را طرحی کند. همچنین پزشکی دقیق در سرطان پستان پزشکان را قادر می‌سازد که روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی بهینه را انتخاب کرده و از سو واکنش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دارویی جلوگیری کنند. به علاوه پزشکی دقیق در سرطان پستان منجر به افزایش پایبندی بیمار به درمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

هنگام تصمیم گیری در مورد درمان بیمار، خصوصیات مولکولی خاص تومور در نظر گرفته می‌شود. برای مطابقت درست درمان، باید عوامل بیولوژیکی همچون گیرنده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های رشد و هورمون رشد شناسایی کرد که باعث رشد تومور می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. چون پستان بافتی برای پاسخگویی به تغییرات هورمونی در بدن زنان است، در بسیاری از موارد تومورهای پستان گیرنده هایی برای هومورن استروژن را بیان می‌کنند. استروژن منجر به رشد سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های توموری می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند که گیرنده را بیان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. حدود سی سال پیش، پزشکان نشان دادند که با استفاده از داروهای مهار کننده گیرنده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های استروژنی مانند تاموکسیفن و مهارکننده‌های آروماتاز می‌توان از رشد تومورهای پستان گیرنده استروژن مثبت  (ER +) جلوگیری کرد یا رشد آن‌ها را به تأخیر انداخت. این‌داروها اولین داروهای هدفمند در سرطان پستان بودند. در واقع ، آنها احتمالاً اولین داروهای هدفمند در هر زمینه از داروهای سرطانی بودند.

در برخی از زنان مبتلا به سرطان‌های مثبت گیرنده هورمونی که تحت عمل جراحی قرار گرفتند، هورمون درمانی (hormone therapy) که به آن اندوکرین درمانی (endocrine therapy) نیز گفته می‌شود. این درمان برای از بین بردن تومور‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های باقی مانده و کاهش احتمال بازگشت تومور مناسب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. در سایر زنان، از عوامل هورمونی در کنار داروهای سیتوتوکسیک یا سایر روش‌های درمانی استفاده می‌شود.

یک دستاورد قابل توجه (در زنان مبتلا به سرطان پستان پیشرفته) استفاده از هورمون درمانی در ترکیب با نوع جدیدی از داروها همچون پالبوسایکلیب (palbociclib) است. پروتئین هایی به نام کینازهای وابسته به سایکلین (CDK) در تکثیر سلول های نقش دارند.  مهار عملکرد CDK های نوع 4 و 6 با مصرف پالبوسیکلیب حاصل می‌شود. هنگامی که هورمون درمانی همراه با پالبوسایکلیب انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، مهار رشد تومور نسبت به درمان محدود به هورمون درمانی بیشتر است.

از طرفی دیگر محرک های رشد غیر هورمونی در تومور‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز شناسایی شدند. یک نوعی از سرطان پستان دارای یک ناهنجاری ژنی است که باعث می‌شود سلول‌های تومور بیش از حد گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال انسانی (HER2) را بیان کنند. پس از روشن شدن این موضوع، داروسازان پادتن‌هایی را تولید کردند که گیرنده مذکور را مسدود می‌کنند.  تراستوزوماب (Trastuzumab) اولین مورد از این خانواده است که اعضای دیگر خانواده پرتوزوماب (pertuzumab) و TDM-1 هستند. همچنین دانشمندان داروهای از نوع مولکول‌های کوچک (small molecules) را تولید کردند که مراحل آبشاری را که منجر به رشد سلول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند هدف قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند و منجر به مهار رشد تومور می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.  لاپاتینیب ( Lapatinib) یک مثال مهم از این دسته می‌باشد.

در زنان مبتلا به سرطان پستان از نوع HER2 مثبت که تحت عمل جراحی قرار گرفتند، درمان با استفاده از داروهای مهارکننده HER2 همراه با درمان استاندارد احتمال عود سرطان را کاهش می‌دهد.  در صورت بازگشت سرطان، دوباره می توان از داروهای ضد HER2 استفاده کرد.

اما درک این نکته مهم است که حتی اگر هدف HER2 روی سلول‌های تومور وجود داشته باشد، هیچ تضمینی وجود ندارد که داروی ضد HER2 به نفع یک بیمار خاص باشد. چون به مارکر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگری نیاز است که میزان حساسیت یا مقاومت تومورهای جداگانه را نسبت به داروهای ضد گیرنده HER2 پیش‌بینی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. همین امر در مورد داروهایی که گیرنده استروژن را هدف قرار می‌دهند نیز صادق است.

علاوه بر خصوصیات مولکولی ذکر شده در بالا، در شخصی‌سازی درمان مارکر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگری برای سنجش وضعیت بیماری و درمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ممکن موثر هستند که به تعیین وضعیت بهبود و پاسخ درمانی کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. به عنوان مثال Ki67، نشانگري است كه سرعت تكثير سلول‌هاي سرطاني را نشان مي‌دهد.

در حال حاضر ابزارهای آماری وجود دارند که از ویژگی‌های بالینی و مولکولی سرطان‌ها برای پیش بینی خطر عود پس از جراحی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. از این موارد می توان برای راهنمایی درمان در بیماران به طور فردی استفاده کرد. گرچه استفاده از آنها بسیار نویدبخش است، اما تعداد زیاد نشانگرهای مولکولی بالقوه دلهره‌آور است. لایه دیگری از پیچیدگی از این واقعیت زمانی ناشی می‌شود که مکانیسم های مسئول رشد تومور می‌توانند با گذشت زمان حتی در یک بیمار خاص تغییر کنند. بنابراین سرطانی که هنگام کشف تومور اولیه HER2 مثبت باشد، ممکن است در صورت بازگشت سرطان، HER2 منفی شود. در صورت دستیابی به هدف نهایی پزشکی شخصی، ممکن است ارزیابی مکرر تومور لازم باشد. به این معنا که داروی مناسب در زمان مناسب برای بیمار مناسب تجویز شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email