درمان عوارض

صفحه اصلیانواع سرطانسرطان پستان – درمان سرطان پستان – سرطان پیشرفته پستان – درمان عوارض 

درمان مورد نیاز برای کنترل عوارض سرطان پستان پیشرفته بستگی به نوع علائم بیمار دارد. ممکن است کنار آمدن با عوارض سرطان پیشرفته دشوار باشد. اما پزشکان و پرستاران می‌توانند خدمات پشتیبانی و درمانی برای کمک به بیمار ارائه دهند. درمان‌های زیر می‌توانند باعث کمک به کوچک شدن سرطان و کاهش عوارض شوند:

  • شیمی درمانی
  • هورمون درمانی
  • پرتو درمانی
  • درمان‌های هدفمند (بیولوژی درمانی)

بیمار باید در مورد علائمی که دارد به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد تا بتوانند به او کمک کنند.

خستگی و احساس ناخوشی

خستگی عارضه شایع سرطان پستان پیشرفته است و ممکن است طاقت فرسا باشد و گویی بیمار انرژی ندارد. درصورت بروز خستگی، بیمار باید به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد. زیرا ممکن است از طریق تجویز دارو یا روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگر همچون تزریق خون (درصورتی که خستگی بیمار ناشی از کم‌خونی باشد) به بهبود علائم کمک کنند.

استراحت كردن

مهم است که بیمار چند بار در طول روز استراحت کند. استراحت منظم به بیمار کمک می‌کند احساس خستگی کم‌تری کرده و بتواند بیش‌تر با خستگی کنار بیاید. در این مواقع لازم نیست حتما بیمار بخوابد، فقط نشستن یا دراز کشیدن برای رفع خستگی کافی است.

ورزش

وقتی که بیمار خیلی احساس خستگی می‌کند، ورزش کردن ممکن است سخت باشد. اما تحقیقات نشان می‌دهد که ورزش روزانه سبک تا متوسط می‌تواند انرژی بیشتری به بیمار بدهد. از جمله فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند انجام دهد:

  • پیاده روی با سرعت کم
  • درصورتی که بیمار نتواند به راحتی حرکت کند، تمرینات آرام در رختخواب یا ایستادن

فیزیوتراپیست بیمارستان ممکن است بتواند متناسب با نیازهای بیمار، یک برنامه ورزشی مناسب تنظیم کند.

خوابیدن

در صورتی که بیمار در خواب شبانه مشکل داشته‌باشد، ممکن است احساس خستگی بیشتری کند. توجه به زمان و مکان خواب می‌تواند به بهبود این مشکل کمک کند.

کاهش اشتها

ممکن است بیمار میل به غذا خوردن نداشته باشد و وزن کم کند. اهمیت دارد که بیمار تا جایی که می‌تواند غذا بخورد.

نکات کلی در زمینه تغذیه:

  • مصرف چند وعده غذایی کوچک و میان وعده در طول روز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای بیمار آسان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر باشد.
  • درصورتی که بیمار نگران کاهش وزن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌باشد، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند از پزشک خود بخواهد تا نوشیدنی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پرکالری را برایش تجویز کند.
  • بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به جای فکر کردن به چیزهایی که باید بخورد، هر چیزی که دوست دارد بخورد.
  • وقتی که بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند، کالری زیادی مصرف کند تا زمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که فرد اشتها به خوردن غذا ندارد، کالری جبران شود.
  • حتی در صورتی عدم تمایل به غذا خورد مایعات زیاد مصرف شود.
  • بیمار قبل از خوردن غذا نباید معده خود را با مقدار زیادی از مایعات پر کند.
  • بیمار باید سعی کند تا غذاهای پرکالری مصرف کند تا وزنش بالا بماند.
  • بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند با متخصص تغذیه خود در مورد نوشیدن کالری زیاد صحبت کند تا در صورت نیاز، کالری دریافتی را افزایش دهد.
ادم (edema) و ورم

تورم در بازو یا اطراف محل سرطان پستان، لنفوادم (lymphedema) نامیده می‌شود. به دلایل زیر ممکن است این عارضه تشکیل شود:

  • جراحی غدد لنفاوی یا پرتودرمانی
  • سرطان منجر به مشدود شدن غدد لنفاوی شده باشند

درصورت وجود سرطان در کبد، ممکن است مایعات در حفره شکمی تجمع و باعث تورم در ناحیه شکمی شوند که به این تجمع مایعات، آسیت (ascites) گفته می‌شود.

درد

درمان اغلب می‌تواند به کاهش درد کمک کند. به عنوان مثال، بزرگ شدن کبد ممکن است باعث درد در سمت راست یا شانه شود. هورمون درمانی، شیمی درمانی یا داروهای هدفمند که باعث کوچک شدن سرطان در کبد می‌شوند، می توانند درد را درمان و باعث تسکین آن شوند. درصورتی که فرد به دلیل سرطان دچار درد استخوان شده باشد، درمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند در کنترل درد موثر باشند، از جمله:

  • پرتو‌درمانی
  • شیمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌درمانی
  • داروهای هدفمند مانند دنوزوماب (Denosumab) و دسته‌ای از داروها به نام بی فسفونات‌ها (bisphosphonates)

درصورتی که سایر روش‌های درمانی قابلیت کنترل درد بیمار را نداشتند یا با هدف تسکین درد قبل شروع درمان بعدی، می‌توان از مسکن استفاده کرد. درد معمولاً به خوبی قابل کنترل است. با کنترل مناسب درد، اکثر افراد باید بتوانند در حالت خوابیده یا نشسته بدون درد باشند ( به طور کلی در هیچ حالتی دردی نداشته باشند). اولین قدم این است که بیمار وجود درد را به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد که آن‌ها بتوانند مسکن‌های مناسب را برای بیمار تجویز کنند.

تنگی نفس

بیمار ممکن است به دلایل مختلفی احساس تنگی نفس داشته باشد، از جمله:

  • گسترش سرطان به ریه‌ها
  • پایین بودن سطح گلبول‌های قرمز خون

از جمله راهکار‌های کمک به بیمار در این زمینه می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • یادگیری تکنیک‌های تنفسی
  • در صورتی که بیمار دچار کم‌خونی باشد ممکن است برای دریافت گلبول‌های قرمز، به روش انتقال خون نیاز داشته باشد.
  • تجویز دارو توسط پزشک

درصورتی که بیمار احساس تنگی نفس دارد باید به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد.

یبوست

در صورت پیشرفت سرطان پستان، ممکن است یبوست ایجاد شود. از دلایل ایجاد یبوست عبارت اند از:

  • مصرف مسکن خاصی (از جمله مورفین)
  • وجود کلسیم بیش از حد در خون(هیپرکلسمی)
  • از دست رفتن اشتها در اثر درمان باعث
  • بیمار قادر به حرکت به اندازه معمول نباشد

بیمار نباید از کمک خواستن برای یبوست خجالت بکشد. هرچه بیمار دیرتر برای برطرف شدن یبوست اقدام کند، مشکلات بیشتری می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند ایجاد شود. برای برطرف شدن یبوست می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان راهکارهای زیر را در نظر گرفت:

  • وجود فیبر در رژیم غذایی
  • مصرف مایعات فراوان
  • مصرف دارو‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ضد یبوست (laxative)

بسیاری از پرستاران بیمارستان و جامعه درمورد یبوست اطلاعات دارند. بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند در مورد روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جلوگیری از ایجاد یبوست و یا تسکین درد آن از آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها کمک بخواهد. دانستن این نکته مهم است که درصورتی که بیمار دچار یبوست همراه با درد شدید شکم و استفراغ شد، نباید از داروهای ضد یبوست به دلیل امکان انسداد روده استفاده کند. در این حالت بیمار باید فورا با پزشک یا پرستار مراقبت از پستان خود تماس بگیرد.

احساس بدحالی

درمان بیماری به عامل ایجاد آن بستگی دارد. برخی از داروهای مسکن یا روش‌های درمانی سرطان می‌توانند باعث بیماری شوند. در صورت یبوست نیز بیمار احساس مریضی خواهد کرد. بهتر است بیمار این موضوع را با جزئیات با پزشک یا پرستار در میان بگذارد. برخی افراد دریافتند که زنجبیل یک داروی طبیعی خوب برای درمان احساس مریضی است. اگر بیمار تمایل دارد می‌تواند ساقه زنجبیل، زنجبیل متبلور یا شربت زنجبیل مصرف کند.

سطح کلسیم خون بالا

وجود سلول‌های سرطانی در استخوان باعث آسیب به استخوان و آزاد شدن کلسیم در خون می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که به این عارضه، هیپرکلسیمیا (hypercalcaemia) نامیده می‌شود و می‌تواند باعث علائم زیر شود:

  • بیماری
  • خستگی
  • گیجی
  • کج خلقی

در صورت ابتلا به هایپرکلسیمیا، بیمار باید توسط متخصص درمان. شود. برای کاهش سطح کلسیم ممکن است بیمار مجبور شود تا یک یا دو روز در بیمارستان بستری شود. به علاوه بیمار مایعات را به صورت قطره‌ای (از طریق پمپ انفوزیون) از طریق جریان خون دریافت کند تا به خروج کلسیم اضافی از بدن کمک شود. در این زمینه نوشیدن زیاد به دفع کلسیم کمک می‌کند. همچنین دارو بیس فسفونات (bisphosphonate) به کنترل هیپرکلسیمیا کمک کند.

مشکلات استخوانی

درصورت گسترش سرطان به استخوان‌های بیمار، ممکن است بیمار احساس درد استخوان داشته باشد. استخوان‌های بیمار ممکن است ضعیف‌تر شوند. بنابراین می‌توانند به راحتی دچار شکستگی شوند. درمان‌های احتمالی در این زمینه عبارتند از:

  • درمان هورمونی
  • پرتو درمانی
  • جراحی
  • بیس فسفونات‌ها (bisphosphonates)
  • radiofrequency ablation
  • مسکن‌ها
فشار بروی نخاع

سرطانی که به ستون فقرات گسترش یابد، می‌تواند باعث فشار بر روی نخاع شود که به این حالت فشردگی نخاع گفته می‌شود. فشار وارد بر نخاع باعث می‌شود اعصاب به طور طبیعی کار نکنند. این می تواند منجر به علائم زیر شود:

  • کمردرد
  • تغییر در احساسات، مانند مور مور شدن یا بی‌حسی
  • تغییراتی در نحوه عملکرد روده یا مثانه بیمار
  • مشکل در راه رفتن

فشردگی طناب نخاع یک وضعیت اضطراری است و اهمیت دارد تا در سریع‌ترین زمان ممکن درمان شود.

درد استخوان

درصورت گسترش سرطان به استخوان‌های بیمار، ممکن است بیمار احساس درد داشته باشد. پزشک و پرستار می‌توانند در بیشتر اوقات به کاهش درد بیمار کمک کنند. از راهکارهای کاهش درد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف مسکن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها
  • مصرف داروهای بیس فسفونات (bisphosphonates)
  • پرتودرمانی – پرتودرمانی در ناحیه‌ای از استخوان که سرطان در آن گسترش یافته است می‌تواند به تسکین درد کمک کند.

درمان‌های تکمیلی مانند آرامش یا ماساژ ملایم نیز به بیمار کمک کنند.

علائم کبدی

درصورت گسترش سرطان به کبد، ممکن است بیمار احساس خستگی و مریضی کند. همچنین ممکن است بیمار علائم زیر را داشته باشد:

  • ناراحتی در سمت راست شکم (جایی که کبد است)
  • بیماری (حالت تهوع)
  • از دست دادن اشتها
  • تورم شکم

در صورتی که سرطان ثانویه به بافت فیبری پوشاننده‌ی کبد (کپسول) گسترش پیدا کند، می‌تواند منجر به درد شود. کبد عملکردهای زیادی در بدن دارد. یکی از عملکردهای کبد ساخت صفرا برای کمک به هضم غذا در روده می‌باشد. درصورتی که مجاری تخلیه منتهی به کبد توسط سرطان ثانویه مسدود شود، ممکن است صفرا در خون جمع شود. تجمع صفرا در خون باعث ایجاد زردی می‌شود، علائم آن شامل موارد زیر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌باشد:

  • زرد شدن پوست
  • سفیدی چشم
  • احساس خارش در پوست

حتی درصورتی که بخشی از کبد یا حتی بیش‌تر از آن درگیر سرطان شود، کبد هنوز قابلیت انجام عملکرد خود را دارد. به طور کلی عوارض سرطان ثانویه پستان در کبد معمولاً به خوبی قابل کنترل است.

عوارض مغزی

تصور گسترش سرطان به مغز و تأثیر آن می‌تواند بسیار ترسناک باشد. اما مغز در صورت درگیر شدن با سرطان می‌تواند عملکرد خود را داشته باشد. سرطان ثانویه پستان در مغز براساس اینکه کدام قسمت از مغز تحت تأثیر قرار گرفته باشد، می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند. ممکن است بیمار علائم زیر را داشته باشد:

  • سردرد و احساس بیماری
  • مشکلات مربوط به کنترل قسمت‌های بدن
  • مشکلات حافظه
  • تغییر در رفتار بیمار

به ندرت ممکن است بیمار دچار مشکلات بینایی شود. در صورت تغییر در قدرت بینایی، بیمار باید بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهد. مشکلات چشمی می‌تواند دلایل زیادی داشته باشد. بنابراین ممکن است دلایلی به جز سرطان باشد. درصورتی که بیمار برخی از انواع هورمون درمانی، شیمی درمانی یا درمان‌های بیولوژیکی را انجام می‌دهد، ممکن است بینایی بیمار تحت تأثیر قرار گیرد. درمان سرطان ثانویه در مغز شامل موارد زیر است:

  • استروئیدها
  • روش‌های درمان سرطان مانند پرتو درمانی یا شیمی درمانی
مشکل خوابیدن

حتی وقتی که بیمار احساس خستگی می‌کند، خوابیدن برای او سخت است. دلایل مختلفی از جمله اضطراب و فکر و خیال زیاد برای این موضوع وجود دارد. ممکن است بیمار بخواهد از پزشک خود قرص‌های خواب‌آور درخواست کند. این قرص‌ها می‌توانند اختلالات و مشکلات در خواب را اصلاح کنند. همچنین بیمار می‌تواند سایر روش‌های درمانی دیگر را برای بی‌خوابی امتحان کند، همچون:

  • نوشیدن شیر گرم قبل از خواب
  • درمان‌های خواب (به عنوان مثال، درمان‌های هومیوپاتی(homeopathic))
  • حمام گرم در شب
  • ماساژ آرام بخش بدن برای از بین بردن تنش عضلانی
  • ورزش روزانه

کنترل عوارض

علائم معمولاً به خوبی قابل کنترل هستند. پزشک یا پرستار متخصص می‌توانند به بیمار کمک کنند. آن‌ها می‌توانند در زمینه‌های زیر به بیمار کمک کنند:

  • تجویز دارو
  • تهیه تجهیزات مورد نیاز بیمار
  • پیشنهاد روش‌های دیگر برای کنترل علائم
  • آموزش در مورد کارهایی که بیمار یا دوستان و خانواده می‌توانند انجام دهند
  • ارجاع بیمار به یک تیم کنترل علائم (یک تیم مراقبت تسکینی)

تیم درمانی کنترل عوارض

اعضای تیم در کنترل عوارض متخصص هستند. آنها می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند به بیمار کمک کنند تا آنجا که ممکن است وضعیت بیمار بهتر شود. در بیش‌تر بخش‌های سرطانی، بیمارستان‌های تخصصی و همچنین در بسیاری از بیمارستان‌های عمومی تیم‌های کنترل علائم وجود دارند. اکثر تیم‌های کنترل عوارض خدمات مراقبت در منزل دارند تا بتوانند با بیمار در خانه ملاقات و او را معاینه کنند و حمایت‌ها و پشتیبانی‌های لازم را انجام دهند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email