سیستم TNM یا درجه بندي سرطان سینه چیست؟

TNM system or breast cancer rating

صفحه اصلیانواع سرطانسرطان پستان – مراحل درجه‌ها و انواع سرطان پستان – سیستم TNM در سرطان پستان

سیستم TNM یا درجه بندي سرطان سینه

این مرحله‌گذاری معروف ترین مرحله بندی سرطان پستان است و پزشکان زیادی از آن استفاده می‌کنند. این اصطلاح مخفف تومور (tumor)، گره لنفاوی (lymph node) و بدخیمی (metastasis) است. اسکن ها و آزمایش‌ها اطلاعاتی در مورد مرحله سرطان می دهد. اما ممکن است پزشک نتواند مرحله دقیق را تا زمانی که جراحی انجام شود، تشخیص دهد.

 

مرحله بندی سرطان پستان

 

تومور (T)

در این مرحله اندازه تومور توصیف می‌شود.

TX

 بدین معنی است که اندازه تومور قابل ارزیابی نیست.

Tis (DCIS)

DCIS به معنی سرطان مجاری در محل یا ductal in situ carcinomas است. سلول‌‌های توموری در مجاری پستانی قرار دارند و قسمت‌‌های دیگری را درگیر نکردند.

Tis (Paget)

 بیماری پاگت یک نوع بیماری نادر است که پوست نوک سینه را درگیر می‌‌کند و در ارتباط با بعضی از سرطان‌‌های پستان است. از نشان‌‌های این بیماری می‌‌توان به وجود راش‌‌هایی بر روی نوک پستان اشاره کرد.

T1

این مرحله از درجه بندي سرطان سینه، بدان معنی است که اندازه‌ی تومور کوچک‌تر از 2 سانتی‌متر است. این مرحله به 4 دسته تقسیم می‌شود:

  • T1mi: اندازه‌ی تومور کوچک‌تر از 1/0 سانتی‌متر است.
  • T1a: اندازه‌ی تومور بین 1/0 تا5/0 سانتی‌متر است.
  • T1b: اندازه‌ی تومور بین 5/0 تا 1 سانتی‌متر است.
  • T1c: اندازه‌ی تومور بین 1 تا 2 سانتی‌متر است.

T2

به آن معناست که اندازه تومور بین 2 تا 5 سانتی‌متر است.

T3

به معنای این است که اندازه تومر بزرگ‌تر از 5 سانتی‌متر است.

T4

T4 به 4 دسته تقسیم می‌شود:

  • T4a: به این معناست که تومور قفسه سینه را درگیر کرده است
  • T4b: به این معناست که تومور پوست را درگیر کرده و ممکن است پستان حالت متورم داشته باشد
  • T4c: به این معناست که تومور به پوست و قفسه سینه پخش شده است.
  • T4d: کارسینوم التهابی که سرطانی است که در آن پوست پوشاننده پستان قرمز ، متورم و دردناک می‌شود.

 

 

گره لنفاوی (N)

این موضوع را مشخص می‌کند که آیا سرطان به غدد لنفاوی گسترش یافته یا خیر. پزشک معالج از دو نوع دسته‌بندی  استفاده می‌کند:

  • دسته‌بندی پاتولوژیکی یا pathological staging در صورتی که عمل جراحی انجام شده است. در دسته‌بندی پاتولوژیکی pathological staging یا pTNM  پزشک معالج از نمونه بافت تهیه شده حاصل از جراحی برای تعیین مرحله تومور استفاده می‌‌کند و به اسم دسته‌بندی جراحی یا surgical staging  نیز شناخته می‌‌شود.
  • دسته‌بندی بالینی یا clinical staging در صورتی که عمل جراحی انجام نشده است. در دسته‌بندی بالینی یا clinical staging یا cTNM پزشک مرحله تومور را پس از صدور نتایج عکس برداری‌ها مشخص می‌‌کند.

pNX

 بدان معنی است که غدد لنفاوی قابل ارزیابی نمی‌‌باشند.

pN0

بدان معنی است که هیچ سلول سرطانی در هیچ گره لنفاوی مجاور وجود ندارد. ذکر این نکته لازم است که گره‌های لنفاوی که تنها حاوی سلول‌های توموری مجرد به عنوان غدد لنفاوی مثبت شمرده نمی‌شوند.

سلول‌های توموری مجرد یا isolated tumor cells، دسته‌‌ای کوچکی از سلول‌های سرطانی با قطر کوچک‌تر از 2/0 میلی‌متر  یا یک سلول توموری یا دسته سلولی با تعداد کمتر از  200 سلول در یک گره لنفاوی هستند.

pN1

این درجه بندي سرطان پستان به چهار دسته تقسیم می‌‌شوند:

  • pN1mi: به این معناست که یک یا چند غده لنفاوی حاوی مناطقی از سلول‌های سرطانی به نام میکرومتاستازها که دارای قطر بزرگ‌تر از 2/0 میلی‌متر یا حاوی 200 سلول سرطانی (یا بیشتر) با اندازه کمتر از2 میلی‌متر هستند.
  • pN1a: به این معنی است که سلول‌های سرطانی در 1 تا3  غدد لنفاوی (متاستاز شده) گسترش یافته اند و حداقل یکی از گره‌‌ها از 2 میلی‌متر بزرگ‌تر است.
  • pN1b: به معنای وجود سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی پشت استخوان پستان (گره های پستانی داخل) است که به کمک نمونه‌برداری گره لنفاوی نگهبان یا sentinel node biopsy قابل تشخیص است.
  • pN1c: به این معنی است که سلول‌های سرطانی در 1 تا 3 غدد لنفاوی در زیر بغل و غدد لنفاوی پشت استخوان پستان وجود دارند.

pN2

به دو گروه تقسیم می شود:

  • pN2a: چهار تا نه گره لنفاوی زیربغل درگیر شدند و حداقل یکی از آن‌‌ها اندازه‌‌ای بیش از 2 میلی‌متر دارد
  • pN2b: سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی در پشت استخوان پستان (گره های پستانی داخلی) وجود دارند که با عکس برداری‌ها دیده شده و یا توسط پزشک احساس شده است. هیچ شواهدی از سرطان در غدد لنفاوی زیر بغل وجود ندارد.

pN3

به 3 گروه تقسیم می شود:

  • pN3a: حداقل 10 گره لنفاوی درگیر شدند و حداقل یکی از آن‌‌ها اندازه‌‌ای بیش از 2 میلی‌متر داشته یا به معنای وجود سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی بالای ترقوه است.
  • pN3b: یعنی سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی زیر بغل و پشت استخوان پستان وجود دارند.
  • pN3c: به معنای وجود سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی بالای ترقوه است.

 

درجه بندي سرطان سینه

 

دسته‌بندی بالینی یا Clinical Staging

موارد پایین توصیف ساده‌‌ای از مراحل دسته‌بندی بالینی (clinical staging) هستند:

cNX

بدان معنی است که غدد لنفاوی قابل ارزیابی نمی‌‌باشند

cN0

بدان معنی است نشانه‌ای از درگیر شدن گره‌‌های لنفاوی در عکس برداری‌‌ها مشاهده نشده است.

cN1

cN1 در درجه بندي سرطان سینه به دو دسته تقسیم می‌‌شود:

  • cN1: سلول‌‌های سرطانی حداقل یک گره لنفاوی قسمت پایین یا میانه‌‌ی زیربغل را درگیر کردند. گره‌‌های لنفاوی هنگام لمس قابل تحرک هستند و به همدیگر متصل نشدند.
  • cNmi: سلول‌‌های سرطانی در گره‌‌های لنفاوی در زیر میکروسکوپ به صورت بسیار ریز دیده می‌‌شوند که میکرومتاستاز یا micrometastasis نامیده می‌‌شوند و اندازه‌‌ی آن‌‌ها 2/0 تا 2 میلی‌متر است.

cN2

به دو دسته تقسیم می‌‌شود:

  • cN2a: گره‌‌های لنفاوی موجود در زیربغل به دلیل وجود سلول‌‌های سرطانی، به صورت چسبیده و متصل به بافت‌‌های دیگر هستند.
  • c2Nb: سلول‌‌های سرطانی گره‌‌های لنفاوی پشت استخوان پستان را درگیر کردند و نشانه‌‌ای از وجود سلول‌‌های سرطانی در زیربغل وجود ندارد.

cN3

به سه دسته تقسیم می‌‌شود:

  • cN3a: سلول‌‌های سرطانی یک تا سه گره لنفاوی زیر استخوان ترقوه را درگیر کردند.
  • cN3b: سلول‌‌های سرطانی در یک تا سه گره لنفاوی زیر بغل و استخوان پستان را درگیر کردند.
  • cN3c: سلول‌‌های سرطانی حداقل یکی از گره‌‌های لنفاوی بالای ترقوه را درگیر کردند.

 

 

بدخیمی (M)

بدخیمی به این مسئله می‌پردازد که آیا سرطان به سایر قسمت‌های بدن گسترش پیدا کرده‌است یا خیر.

M0

بدان معنی است که هیچ نشانه ای از منتشر شدن سرطان در بدن وجود ندارد.

cMo(i+)

 به این معناست که هیچ نشانی از سرطان در معاینه جسمی، اسکن یا اشعه X وجود ندارد. اما سلول‌های سرطانی در خون، مغز استخوان یا غدد لنفاوی بسیار دور از سرطان پستان وجود دارند. این سلول‌ها توسط آزمایش‌های خاص قابل شناسایی هستند.

cM1

 به معنی وجود سرطان در نقاط دیگر بدن است که توسط اشعه یا پزشک شناسایی شده است.

pM1

سرطان دارای قطر بیش از 2/0 میلی‌متر و به بخش‌‌های دیگر بدن سرایت پیدا کرده است که به کمک نمونه برداری که پس از جراحی انجام شده است این تشخیص صورت گرفته است.

 

درمان پس از درجه بندي سرطان سینه

مرحله سرطان به پزشک کمک می‌کند تا بین روش‌های درمان ممکن، روش مناسب را انتخاب کند. درمان ها به مواردی مانند موارد زیر بستگی دارند.

  • نوع سرطان
  • محل سرطان
  • شرایط کلی سلامت بدن
  • مرحله سرطان و چشم اندازی از نحوه‌ی رشد تومور در آینده

عوامل دیگری که ممکن است در درمان تأثیر گذار باشند عبارتند از:

  • درجه سلول‌های سرطانی
  • یائسگی
  • وجود گیرنده‌ها در سلول سرطانی برای واکنش به دارو‌های خاص

پزشک هنگام تصمیم گیری در مورد اینکه کدام روش درمانی برای فرد مناسب است، عوامل مختلفی را در نظر خواهد گرفت. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • عمل جراحی
  • پرتودرمانی
  • شیمی درمانی
  • هورمون درمانی
  • درمان هدفمند
  • ترکیبی از درمان‌های بالا

منابع

https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/stages-types-grades/tnm-staging

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email