شیمی درمانی سرطان پستان مقدماتی

صفحه اصلیانواع سرطانسرطان پستان – درمان سرطان پستان – سرطان پستان مقدماتی – شیمی درمانی سرطان پستان مقدماتی

 در شیمی درمانی از داروهای ضد سرطان یا به اصطلاح سیتوتوکسیک (cytotoxic) برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود.

داروهای ضد سرطان

از طریق جریان خون در بدن پخش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. منجر به مختل کردن رشد سلول‌های سرطانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

زمان انجام‌ شیمی درمانی

معمولاً شیمی درمانی به صورت چرخه‌ای (cycle) انجام می‌شود. این بدان معنی است که فرد یک دارو یا ترکیبی از دارو‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های شیمی درمانی مصرف و سپس یک دوره استراحت برای بهبودی بدن طی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. هر چرخه درمان بسته به داروی مصرفی فرد متفاوت است. اما معمولاً هر 2 یا 4 هفته می‌باشد.

قبل از جراحی

در صورتی که شرایط زیر وجود داشته باشد، ممکن است قبل از جراحی، شیمی درمانی انجام ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود:

  • درصورتی که اندازه تومور بزرگ باشد.
  • سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تومور به بافت اطراف گسترش یافته باشند.
  • در صورتی که بیمار به سرطان پستان التهابی دچار شده باشد.

شیمی درمانی قبل از جراحی را درمان کمکی نئو (neo adjuvant therapy) می‌نامند. اهداف انجام آن عبارتند از:

  • کوچک کردن اندازه تومور. این می‌تواند به معنای تغییر نوع جراحی باشد، به عنوان مثال ممکن است جراح بتواند به جای برداشتن کل پستان (ماستکتومی)، فقط تومور (جراحی محافظت از پستان یا لامپکتومی) را جراحی کند.
  • کاهش خطر بازگشت سرطان

بعد از جراحی

پزشکان پس از جراحی و هنگامی که احتمال گسترش سلول‌های سرطانی به قسمت دیگری از بدن وجود دارد، از شیمی درمانی استفاده می‌کنند که به این نوع شیمی درمانی، درمان کمکی یا adjuvant therapy گفته می‌شود. هدف از انجام شیمی درمانی پس از جراحی کاهش خطر بازگشت سرطان در آینده است. متخصص ممکن است به یک یا چند دلیل زیر شیمی درمانی را برای بیمار تجویز کند:

  • در صورتی که غدد لنفاوی زیر بازو، حاوی سلول‌های سرطانی پستان باشند
  • درصورت داشتن یک تومور بزرگ در پستان
  • در صورتی که سلول‌های سرطان پستان درجه بالایی داشته باشند (درجه 3)
  • در صورتی که سلول‌های سرطانی گیرنده‌های هورمونی نداشته باشند و در نتیجه هورمون درمانی احتمالاً کاربرد نداشته باشد

سرطان پیشرفته

داروهای شیمی درمانی از طریق جریان خون در بدن گردش می‌کنند. این داروها می‌توانند به درمان سلول‌های سرطانی که از سرطان پستان جدا شده و به سایر نقاط بدن گسترش (سرطان پیشرفته) یافته‌ کمک کنند. شیمی درمانی می‌تواند به کنترل یا کوچک شدن سرطان و تسکین علائم کمک کند.

سایر درمان‌ها

برنامه درمانی ممکن است شامل شیمی درمانی به علاوه‌ی سایر روش‌های درمان‌ سرطان باشد. به عنوان مثال، ممکن است موارد زیر به عنوان بخشی از برنامه‌ی درمانی برای فرد در نظر گرفته شود:

  • داروی هدفمند مانند تراستوزوماب (trastuzumab) با نام تجاری هرسپتین (Herceptin) در کنار شیمی درمانی یا قبل یا بعد از شیمی درمانی
  • پرتودرمانی. معمولاً این کار را بعد از شیمی درمانی انجام می‌شود
  • هورمون درمانی. ممکن است پس از اتمام شیمی درمانی هورمون درمانی انجام شود

انواع شیمی درمانی

تعدادی از داروهای شیمی درمانی برای درمان سرطان پستان وجود دارند. معمولاً ترکیبی از 2 یا 3 دارو با هم مصرف می‌شوند. اما گاهی ممکن است فرد فقط یک دارو را مصرف کند. نوع داروهای مصرفی فرد به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عوامل شامل خطر بازگشت سرطان و سایر بیماری‌های پزشکی مانند مشکلات قلبی می‌باشند.

رژیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زیر نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی از شیمی درمانی برای سرطان پستان اولیه و موضعی پیشرفته هستند:

  • دوستاکسل (Docetaxel) و سیکلوفسفامید (Cyclophosphamide)
  • اپی‌ریبیسین (Epiribicin) و سیکلوفسفامید. همچنین به عنوان EC شناخته می‌شود)
  • دوستاکسل
  • اریبولین (Eribulin)
  • پاکلیتاکسل (Paclitaxel)
  • دوکسوروبیسین (Doxorubicin) سیکلوفسفامید. همچنین به عنوان AC شناخته می‌شود
  • سیکلوفسفامید، متوترکسات (Methotrexate) و فلورویوراسیل (Fluorouracil). همچنین به عنوان CMF شناخته می‌شوند
  • فلورویوراسیل، اپی‌ریبیسین و سیکلوفسفامید. همچنین به عنوان FEC شناخته می‌شود

نمونه‌هایی از شیمی درمانی برای سرطان پیشرفته پستان عبارتند از:

  • کپسیتابین (Capecitabine)
  • سیکلوفسفامید همراه یا بدون مصرف متوترکسات (Methotrexate)
  • اپی‌روبیسین (Epirubicin)
  • جمسیتابین (Gemcitabine) همراه با پاکلیتاکسل (Paclitaxel)
  • پاکلیتاکسل همراه با کاربوپلاتین (Carboplatin)
  • کاربوپلاتین همراه با Nab-paclitaxel
  • وینورلبین (Vinorelbine)

چگونگی انجام شیمی درمانی

معمولاً شیمی‌درمانی از طریق جریان خون (به صورت داخل وریدی) انجام می‌شود. درمان ممکن است از طریق یک لوله پلاستیکی بلند که وارد رگ بزرگی که در قفسه سینه قرار دارد، انجام شود. لوله در طول دوره‌ی درمان در جای خود باقی می‌ماند. همچنین ممکن است که از طریق یک لوله کوتاه نازک (کانول) تزریق صورت گیرد. هر زمان که درمان انجام شود، دارو به کمک کانول وارد رگ بازوی فرد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

محل انجام شیمی درمانی

طی شیمی درمانی، ممکن است فرد چند ساعت روی صندلی بنشیند. بنابراین بهتر است از روزنامه‌ها، کتاب‌ها یا وسایل الکترونیکی را برای گذراندن وقت استفاده شود. به طور معمول فرد می‌تواند یک دوست یا یکی از اعضای خانواده را به عنوان همراه در کنار خود داشته باشد. همچنین ممکن است که در طی چندین روز چند نوع دارو شیمی درمانی برای بیمار تزریق ‌شود. ممکن است فرد ترخیص شود و دارو را در خانه از طریق یک پمپ قابل حمل کوچک دریافت کند. برای انجام برخی از انواع شیمی درمانی، فرد باید در بخش بیمارستان بستری شود. مدت این بستری ممکن است یک شب یا چند روز باشد.

قبل از شروع شیمی درمانی

تست سواب COVID

به دلیل شیوع ویروس کرونا، قبل از درمان نیاز به انجام آزمایش کرونا می‌باشد. این تست را آزمایش سواب COVID می‌نامند. برای انجام آزمایش پرستار از درون بینی و پشت گلو نمونه ‌برداری می‌کند. پرستار از یک چوب پنبه‌ی بلند برای نمونه‌ برداری استفاده می‌کنند. بسته به این‌که بیمارستان از چه نوع آزمایشی استفاده می‌کند، ممکن است تهیه نتیجه‌ی آن از 90 دقیقه تا چند روز طول بکشد. در اکثر بیمارستان‌ها، 48 تا 72 ساعت قبل از مراجعه به بخش شیمی درمانی، از فرد آزمایش سواب COVID گرفته می‌شود. این بدان معناست که ممکن است در همان روزی که فرد به بیمارستان مراجعه می‌کند تا با پزشک خود ملاقات می‌کند، آزمایش سوآب نیز از او‌گرفته می‌شود. درصورتی که بیمار به طور هفتگی یا بیش‌تر درمان می‌شود، برخی از بیمارستان‌ها از بیمار می‌خواهند که در روز درمان آزمایش آزمایش سواب COVID بدهد. در مورد زمان انجام آزمایش فرد می‌تواند با تیم درمانی خود مشورت کند. زیرا تفاوت‌هایی بین بیمارستان‌ها در انجام تست وجود دارد.

آزمایشات خون

برای اطمینان از اینکه شروع درمان برای فرد بی‌خطر است، باید از فرد آزمایشات خون گرفته شود. این آزمایشات چند روز قبل یا روز شروع درمان از فرد گرفته می‌شود. قبل از هر دور یا چرخه درمان از فرد آزمایش خون گرفته می‌شود. داروسازان برای هر فرد به صورت جداگانه شیمی درمانی را در نظر می‌گیرند. آن‌ها این کار را پس از بدست آوردن نتایج آزمایش خون و بر اساس وزن، قد و سلامت عمومی فرد انجام می‌دهند.

عوارض جانبی

رایج‌ترین عوارض جانبی شیمی درمانی شامل:

  • احساس بیماری
  • از دست دادن اشتها
  • کاهش وزن
  • احساس خستگی زیاد
  • کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت‌ها
  • خون‌ریزی و کبودی به راحتی
  • اسهال یا یبوست
  • ریزش مو

در صورت مشاهده علائم عفونت، از جمله دمای بالاتر از 5/37 درجه سانتیگراد یا زیر 36 درجه سانتیگراد، یا به طور کلی احساس ناراحتی، فرد باید فوراً به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد. عفونت می‌تواند خیلی سریع حال فرد را بدتر کند. عوارض جانبی به موارد زیر بستگی دارد:

  • نوع داروهای مصرفی
  • مقدار داروی مصرفی
  • چگونگی واکنش بدن نسبت به داروهای مصرفی

در صورت بروز هرگونه عوارض جانبی، فرد باید به تیم درمانی خود اطلاع دهد. بیش‌تر عوارض جانبی فقط برای چند روز یا بیش‌تر ادامه دارند. تیم درمانی می‌تواند به فرد در مدیریت هرگونه عوارض جانبی کمک کند.

یائسگی زودرس

در صورتی که فرد در سنین قبل از یائسگی باشد و هنوز دوره‌های قائدگی را تجربه می‌کند، شیمی درمانی ممکن است موجب توقف ساخت هورمون استروژن توسط تخمدان شود. این بدان معناست که ممکن است فرد دچار یائسگی زودرس و ناباروری شود. در صورتی که فرد قصد داشته باشد که در آینده بچه‌دار شود، کنار آمدن با این مسئله بسیار دشوار است. در برخی از خانم‌ها، تخمدان‌ها پس از درمان مجددا شروع به فعالیت می‌کنند. این موضوع بستگی به دو عامل زیر دارد:

  • سن فرد هنگام شیمی درمانی
  • نوع داروهای مصرفی در شیمی درمانی

در صورتی که فرد تا یک سال پس از درمان دچار قائدگی نشود، متاسفانه احتمال بهبودی تخمدان‌ها وجود ندارد. پزشک قبل از شروع درمان با فرد در مورد راه‌ و روش‌های احتمالی حفظ باروری صحبت خواهد کرد.

هنگام مرخص شدن

زمانی که فرد برای سرطان پستان شیمی درمانی انجام می‌دهد، سازگاری با این موضوع برایش کمی دشوار خواهد بود. فرد باید در مورد هرگونه مشکل یا عوارض جانبی به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد. پرستار به فرد اطلاعات لازم در خصوص تماس را می‌دهد تا در صورت بروز مشکل بیمار با پزشک یا پرستار صحبت کند.

مکمل‌های غذایی یا گیاهی و شیمی درمانی

در صورتی که فرد مکمل مصرف می‌کند یا از طرف پزشکان درمانی جایگزین یا مکمل برای فرد تجویز شده است، باید به پزشکان خود اطلاع دهد. مشخص نیست که چگونه برخی مکمل‌های غذایی یا گیاهی ممکن است با شیمی درمانی تداخل داشته باشند. همچنین آن‌ها ممکن است مضر باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email