عوامل خطر سرطان کلورکتال

صفحه اصلیانواع سرطان – سرطان کلورکتال – عوامل خطر سرطان کلورکتال

خطر گسترش سرطان روده به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله:

  • سن
  • ژنتیک
  • سبک زندگی

هر چیزی که خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش دهد عامل خطر (Risk Factor) و هرچه که خطر ابتلا به سرطان روده را کاهش دهد عامل محافظت کننده یا پیشگیری کننده (Protective Factor) نامیده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. هرچند که داشتن یک یا چند عامل خطر به معنی دچار شدن قطعی به سرطان نیست.  عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:

تغذیه

تحقیق در مورد یافتن ارتباط بین تغذیه و سرطان روده کار دشواری است. نقش بعضی از غذا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در ارتباط با سرطان روده مشخص نشده است. اما نقش بعضی از غذا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در سرطان روده معلوم گردیده است.

ارجاع به متخصص تغذیه

مصرف بیش از حد گوشت قرمز و فرآوری شده

بسیاری از مطالعات نشان دادند که مصرف بیش از حد گوشت قرمز و گوشت فرآوری شده خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. گوشت فرآوری شده به هر نوع گوشتی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند که از مواد نگه دارنده برای حفظ آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها استفاده شده است و طعم دار شدند، همچون گوشت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های کنسرو شده، ناگت مرغ، سوسیس.

طبق توصیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها:

  • افرادی که در روز بیش از 90 گرم گوشت قرمز و گوشت فرآوری شده مصرف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، باید مقدار آن را به 40 گرم در روز کاهش دهند.
  • بهتر است که به جای گوشت قرمز از گوشت مرغ یا ماهی استفاده شود.

مصرف کم مواد فیبری

مصرف کم غذا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فیبری خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود برای افزایش مصرف فیبر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها به موارد زیر توجه شود:

  • مصرف برنج قهوه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای، پاستا یا نان
  • مصرف پاپ کرن کم کالری به جای چیپس
  • مصرف بیشتر میوه و سبزیجات دارای مقادیر زیاد فیبر همچون نخود فرنگی و تمشک

کلسیم

کلسیم با مکانیسم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زیر خطر ابتلا به سرطان کلورکتال را کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد:

  • اتصال به اسید‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های صفراوی
  • کاهش تکثیر
  • افزایش مرگ سلولی در مخاط کلونی خطر

در مطالعات دیده شده است که جذب روزانه 700 تا 800 میلی گرم کلسیم شانس ابتلا به سرطان کلورکتال را به بزرگی 22% کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

ویتامین D

ویتامین D به کمک مکانیسم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ضدالتهابی شانس ابتلا به سرطان کلورکتال را کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. نقص در جذب ویتامین D خطر ابتلا به بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های روده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

ویتامین B

افزایش جذب ویتامین B9 در کاهش خطر ابتلا به سرطان کلورکتال موثر است. در افرادی که دچار جهش در ژن p53 هستند و توانایی جذب ویتامین B9 را ندارند، شانس ابتلا به بیماری سرطان کلورکتال افزایش پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند به علاوه ویتامین B6 به اندازه 30 تا 40 درصد شانس ابتلا به بیماری سرطان کلورکتال را کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

دیگر ترکیبات

در مطالعات مختلف خاصیت ضد سرطانی ترکیبات همچون سلیوم، بتا کاروتن، ویتامین A و ویتامین E گزارش شده است.

 

افزایش وزن و چاقی

چاقی یکی از عوامل ایجاد سرطان روده است. چاقی به معنای این است که شاخص وزن بدن یا body mass index (BMI) بالاتر یا مساوی 30 باشد. هنگامی که BMI بین 25 تا 30 باشد فرد دچار اضافه وزن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. شانس ابتلا به سرطان روده در افرادی که چاق هستند بیشتر از افرادی است که دارای BMI سالم هستند.

در زنانی که BMI آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بیش از 29 کیلوگرم بر مترمربع است شانس ابتلا به سرطان کلورکتال 5/1 برابر افزایش پیدا می-کند.

افرادی که BMI بین 23 تا 9/24 کیلوگرم بر مترمربع، 25-4/27 کیلوگرم بر مترمربع، 5/25 تا 9/29 کیلوگرم بر مترمربع و بیش از 30 کیلوگرم بر مترمربع بودند در مقایسه با افرادی که دارای BMI کمتر از 23 کیلوگرم بر مترمربع بودند به ترتیب شانس ابتلا به سرطان کلورکتال 14%، 19%، 24% و 41% افزایش پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

فعالیت بدنی

به کمک فعالیت بدنی و داشتن تغذیه مناسب رسیدن به تعادل وزنی میسر است. اطلاعات موثقی وجود دارد که نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد که افرادی که دارای فعالیت بدنی هستند، شانس کم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تری در ابتلا به سرطان روده دارند.

شانس ابتلا به سرطان کلورکتال به میزان 20 تا 30 درصد در افرادی که دارای فعالییت بدنی هستند، کاهش پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

 تصور می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که فعالییت بدنی میزان انسولین و التهاب بدن را کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

سیگار کشیدن

سیگار کشیدن مسئول 7% از سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های روده است. افزایش خطر ابتلا به سرطان رابطه مستقیمی با تعداد نخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مصرفی سیگار در روز دارد.

الکل

مصرف الکل خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. در افرادی که دارای مصرف سنگین الکل هستند، خطر ابتلا به سرطان کلورکتال افزایش پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. در افرادی که بیش از دو لیوان الکل مصرف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، شانس ابتلا به سرطان کلورکتال دو برابر می‌شود. دو مکانیسم ممکن که برای افزایش خطر ابتلا به سرطان کلورکتال توسط الکل پیشنهاد شده است، شامل زیر هستند:

  • کاهش میزان ویتامین B9
  • القای نامناسب متیله شدن DNA
سن

سرطان روده در افراد مسن شایع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر است.

زمینه فامیلی

شانس ابتلا به سرطان روده در افرادی که دارای فامیل درجه یک (والدین، خواهر یا برادر، فرزند) مبتلا به سرطان روده هستند، نسبت به افراد دیگر بیشتر است. شانس ابتلا در صورتی که بیش از یک نفر از فامیل دچار سرطان روده شده باشد، بیشتر است.

فردی از افراد فامیل که در سنین جوان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر (زیر 45 سال) به سرطان روده مبتلا شده باشد، شانس خطر ابتلا به سرطان روده برای افراد فامیل بیشتر از دیگر افراد است.

در صورت وجود زمینه فامیلی بهتر از فرد با پزشک خود مشورت کند.

وضعیت وراثتی خاص

یک سری بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها یا سندرم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های وراثتی نادر در ارتباط با تغییر در یک ژن خاص شناخته شدند که داشتن فامیلی با این بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها شانس ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. دو دسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ از این بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها شامل:

  • بیماری Familial Adenomatous Polyposis (FAP): بیماری که مسئول کمتر از 1% از سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های روده است. اگر بیماری FAP درمان نشود، فرد در سن 40 سالگی به احتمال زیاد دچار سرطان روده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که در سن 20 سالگی در افرادی که دچار FAP شدند عمل جراحی انجام شود. معمولا جراح قسمت کلون را برای جلوگیری از بروز سرطان روده جراحی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
  • سندرم Lynch یا Hereditary non polyposis colon cancer (HNPCC): دیگر بیماری این دسته است که افرادی که دارای نقص ژنی خاص هستند، دارای شانس خطر ابتلا به سرطان روده و دیگر سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را دارند.

https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/survival

Hassanipour S, Maghsoudi A, Rezaeian S, Arab-Zozani M, Mokhtari AM, Abdzadeh E, et al. Survival Rate of Breast Cancer in Eastern Mediterranean Region Countries: A Systematic Review and Meta-Analysis. Annals of global health [Internet]. 2019 Dec
4;85(1):138. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31857944

Meshkat M, Baghestani AR, Zayeri F, Khayamzadeh M, Akbari ME. Survival Rate and Prognostic Factors among Iranian Breast Cancer Patients. Iranian journal of public health [Internet]. 2020 Feb;49(2):341–50. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32461942

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email