لنفودما پس از درمان سرطان پستان

صفحه اصلیانواع سرطانسرطان پستان – زندگی در سایه سرطان – سرطان پستان مقدماتی – لنفودما پس از درمان سرطان پستان

درمان سرطان پستان می‌‌‌تواند باعث تجمع مایعات لنفاوی شود که لنفودما یا lymphoedema  نامیده می‌‌‌شود و به صورت lim-fo-dee-ma تلفظ می‌‌‌شود. این متن حاوی اطلاعاتی در مورد کاهش خطر ابتلا و نحوه‌‌‌ی کنترل لنفوم پس از درمان سرطان پستان است.

در سیستم لنفاوی مایع آبکی شفافی به نام لنف در جریان است که بین رگ‌‌‌های خونی کوچک (مویرگ‌‌‌ها) و بافت های بدن در حرکت است. سرطان یا درمان سرطان می‌‌‌تواند بر کانال‌‌‌های تخلیه مایعات در سیستم لنفاوی تأثیر بگذارد. پس از آن مایعات به روش معمول تخلیه نمی‌‌‌شوند، بنابراین ناحیه متورم می‌‌‌شود.

حدود 20 درصد افراد پس از درمان سرطان پستان به روش‌‌‌های زیر دچار لنفودمای بازو می‌‌‌شوند:

درصورتی که لنفودما درمان نشود، می‌‌‌تواند باعث درد شود و حرکت بازو را دشوار کند.

 

کاهش خطر ابتلا به لنفوم پس از درمان سرطان پستان

نمونه برداری (بیوپسی) از غدد لنفاوی (sentinel lymph node biopsy)

جراح ممکن است عمل جراحی نمونه برداری از غدد لنفاوی نگهبان یا sentinel lymph node biopsy را انجام دهد. این کار زمانی انجام می‌‌‌شود که جراح اولین غدد لنفاوی (یا چند غدد لنفاوی اول) را جراحی کند. برداشتن غدد لنفاوی sentinel می‌‌‌تواند باعث آسیب غدد و ایجاد لنفودما شود. اما شانس ابتلا در این شرایط به لنفوم پس از درمان سرطان پستان، در مقایسه با برداشتن بیشتر غدد لنفاوی ناحیه‌‌‌ای بسیار کم‌‌‌تر است.

 

عفونت

 عفونت در یک برش یا خراش می‌‌‌تواند باعث جمع‌‌‌شدن مایعات در بازو شود و خطر ابتلا به لنفودما را افزایش دهد. راه کارهایی وجود دارد که فرد می تواند برای محافظت از پوست انجام دهد از جمله:

  • استفاده از دستکش هنگام باغبانی یا انجام کارهای خانه
  • استفاده از ناخن گیر به جای قیچی
  • استفاده از ریش تراش برقی در صورت تراشیدن زیر بغل
  • مواظب بودن هنگام بازی با حیوانات خانگی
  • استفاده از حشره کش‌‌‌ها و پشه بندها برای جلوگیری از گزش

در صورتی که فرد دچار بریدگی یا خراشیدگی شد، زخم با آب شسته و به کمک پانسمان یا پارچه تمیز پوشانده شود. در صورتی که ناحیه قرمز یا متورم شد، فرد سریعا باید به پزشک مراجعه کند. همچنین ممکن است نیاز به مصرف آنتی‌‌‌بیوتیک برای بهبود علائم باشد.

 

گرما و آفتاب سوختگی

 گرمای شدید و آفتاب سوختگی می‌‌‌تواند خطر ابتلا به لنفودما را افزایش دهد. با استفاده از راه کار‌‌‌های زیر فرد می‌‌‌تواند خطر آفتاب سوختگی یا گرمای شدید را کاهش دهد:

  • استفاده از کرم ضد آفتاب با حداقل SPF 15 و حداقل 4 ستاره
  • پوشیدن لباس مناسب برای محافظت از پوست در برابر آفتاب مانند تاپ‌‌‌های آستین بلند، شلوار، دامن‌‌‌های بلند و کلاه‌‌‌های لبه‌‌‌دار
  • در معرض آفتاب شدید قرار نگرفتن و راه رفتن در سایه
  • اجتناب از حمام و دوش بسیار گرم از جمله سونا
  • مراقبت روزانه از پوست با استفاده از یک مرطوب کننده غیر معطر برای مرطوب نگه داشتن پوست

 

مراقبت از بازو

 فیزیوتراپ یا پرستار متخصص در مورد این‌که چه تمریناتی باید مستقیماً بعد از جراحی انجام و چه فعالییت‌‌‌های روزانه داشته آموزش می‌‌‌دهند و برنامه‌ای تنظیم خواهند کرد که به تدریج باعث افزایش حرکت و قدرت بازوی فرد می‌‌‌شود.

وارد آمدن فشار بیش از حد به بازو پس از جراحی می‌تواند خطر ابتلا به لنفودما را افزایش دهد. تا زمانی که تیم درمانی به فرد اجازه انجام کارهای سنگین را نداند فرد باید از انجام آن‌‌‌ها خودداری کند. در صورت بروز تورم، فوراً باید به تیم درمانی اطلاع داده شود.

 

درمان لنفوم پس از درمان سرطان پستان

 در صورت مشاهده هرگونه تورم در بازو، باید هر چه سریعتر به پزشک یا پرستار مراجعه شود. علائم و نشانه‌‌‌های اولیه شامل احساس تنگ شدن بند ساعت، انگشترها یا لباس‌‌‌ها می‌‌‌باشد. همچنین در بازو، دست یا شانه ممکن است احساسات درد، سنگینی، سفتی یا بی‌‌‌حسی بروز پیدا کند.

هدف از درمان کاهش تورم و جلوگیری از تجمع مجدد مایعات است. ممکن است درمان کمی طول بکشد تا ثمر بخش باشد.

 ممکن است فرد از موارد زیر استفاده کند:

  • پوشیدن لباس گشاد برای کاهش تورم بازو
  • جلیقه گشاد برای کاهش تورم پستان
  • باند پیچ کردن بازو با یک نوع باند کششی مخصوص توسط متخصص
  • تمریناتی که به تخلیه مایعات از بازو کمک می‌‌‌کنند
  • ماساژ تخصصی manual lymphatic drainage

فرد برای  این روش‌های درمانی ممکن است به یک متخصص پرستار لنفودما مراجعه کند. آن‌‌‌ها بازوی فرد را بررسی و در مورد علائم با فرد صحبت می‌‌‌کنند. پرستار یا متخصص لنفودما می‌‌‌توانند به فرد آموزش دهند که چگونه در خانه تمرینات خاصی را برای جلوگیری از تورم و کاهش آن انجام دهد.

هنگام انجام تمرینات، بهتر است که فرد لباس‌‌‌های گشاد بپوشد. وزنه برداری سنگین یا ورزش‌‌‌های مکرر زیاد می‌‌‌تواند باعث وخیم‌‌‌تر شدن لنفوم پس از درمان سرطان پستان شود. بنابراین درصورتی که تغییراتی در پوست همچون قرمزی یا تعریق مشاهده شد، تمرینات باید متوقف شود.

در صورتی که فرد اضافه وزن داشته باشد کنترل تورم دشوارتر خواهد بود. در صورتی که فرد می‌‌‌خواهد در مورد نکات تغذیه سالم یا کاهش وزن کمک بگیرد، می‌‌‌تواند با متخصص تغذیه در بیمارستان یا پزشک خانواده مشورت کند.

 

وضعیت قرار گیری بازو

با قرار دادن بازو در وضعیت مناسب می‌‌‌توان از تورم بازو جلوگیری کرد. مثلا فرد هنگام استراحت، بازوی خود را روی میز یا بالشت قرار دهد. به کمک نکات زیر نیز می‌‌‌توان از تورم لنفاوی بازو جلوگیری کرد:

  • از بازوی آسیب دیده خون گرفته نشود.
  • فرد نباید بازوی خود را به طور مکرر دراز کند؛ به عنوان مثال برای آویختن لباس‌‌‌های شسته شده روی بند
  • فرد نباید با بازوی آسیب دیده خریدهای سنگین را انجام دهد؛ در صورتی که فرد احساس ناراحتی می‌‌‌کند بهتر است از کسی کمک بخواهد.
  • عدم استفاده از ساعت یا جواهرات یا استفاده در بازوی دیگر

 

تمرینات لازم برای لنفودما بازو

 متخصص لنفودما به فرد تمرینات خاص بازو را آموزش می‌‌‌دهد که فرد می تواند برای بهبود لنفودما از آن‌‌‌ها بهره ببرد. همچنین در صورتی که فرد در معرض خطر ابتلا به لنفودما باشد این تمرینات می‌‌‌توانند مفید باشند.

 

احساسات فرد

 فرد ممکن است از تورم بازوی خود بسیار عصبانی، ناراحت و خجالت زده باشد. پس از گذراندن دوره درمانی برای سرطان پستان، ممکن است کنار آمدن با لنفودما دشوار باشد. تورم بازو می‌‌‌تواند بر روی اعتماد به نفس فرد تأثیر بگذارد.

در نتیجه فرد از ارتباط با دیگران و شرکت در اجتماعات خودداری می‌‌‌کند. درصورتی که فرد از آنچه اتفاق افتاده بسیار ناراحت می‌‌‌باشد می‌‌‌تواند به شخصی که به او اعتماد دارد یا پرستار متخصص لنفاوی اطلاع دهد.

منابع: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/living-with/lymphoedema-after-treatment

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email