مفهوم سرطان کلورکتال

صفحه اصلیانواع سرطان – سرطان کلورکتال – سرطان کلورکتال مقدماتی – مفهوم سرطان کلورکتال

سرطان روده چه نوع سرطانی است؟

سرطان یعنی رشد غیرعادی و بدون کنترل سلول­هایی که می­توانند در بافت­ها یا اندام­های دیگر بدن پخش شوند. سرطان روده (Bowel Cancer) یا سرطان کلورکتال (Colorectal Cancer) نوعی سرطان است که ابتدا در روده بزرگ Colon (Bowel Large) و یا مقعد (Rectum ) شروع می­شود. روده به دو بخش روده کوچک و روده بزرگ تقسیم می­شود. روده بزرگ متشکل از کلون، مقعد و سوراخ مقعد است. سرطان کلورکتال عمدتا به علت رشد زیاد سلول­های موکوزی جداره­ی روده شکل می­گیرد. به تجمع سلول­های رشدیافته پلیپ (polyp) یا آدنوما (adenomas) گفته می­شود. پلیپ­ها تا زمانی که رشد نکنند و بزرگ نشوند از لحاظ بالینی خطرناک نیستند و به اصطلاح تومور­های خوش خیم یا benign tumor هستند. اما در بعضی حالات پلیپ­ها رشد می­کنند و به قسمت­های داخلی­تر روده وارد می­شوند. با بزرگ شدن پلیپ­ها و ورود به بخش­های داخلی­تر امکان بدخیم شدن و سرایت پیدا کردن به بافت­ها دیگر بدن را پیدا می­کنند که به این مرحله سرطان گفته می­شود. درمان سرطان روده وابسته به این است که منشا شروع سرطان کجا بوده است. سرطان روده در هردو جنس و سنین مختلف دیده می­شود. هرچند که بروز این نوع سرطان در افراد پیر بیشتر است. خطر گسترش سرطان روده وابسته به عوامل زیر است:

  • سن
  • زمینه فامیلی و ژنتیکی
  • شرایط پزشکی خاص همچون سندرم Lynch، بیماری Crohn
  • سبک زندگی و تغذیه
  • پرتو­ها

سرطان روده از طریق سیستم لنفاوی می­تواند در بدن پخش شود. سیستم لنفاوی متشکل از رگ­های لنفاوی است که بخشی از سیستم ایمنی را تشکیل می­دهد. یکی از مکان­های اولیه­ای که سرطان روده در آن پخش می­شود، گره­های لنفاوی ناحیه­ی شکمی است. از طرف دیگر سرطان روده از طریق سیستم خونی نیز می­تواند در بدن پخش شود. کبد به دلیل اینکه خونی که از روده عبور می­کند مستقیما به کبد می­رسد یکی از مکان­های رایجی است که سلول­های سرطانی روده در آن پخش می­شوند. همچنین سرطان روده می­تواند به ریه­ها و استخوان نیز سرایت پیدا کند. هرچند که گسترش سرطان روده در این مکان­ها شایع نیست.

منشا سرطان روده

سرطان روده (Bowel Cancer) یا سرطان کلورکتال (Colorectal Cancer) نوعی سرطان است که ابتدا در روده بزرگ Colon (Bowel Large) و یا مقعد (Rectum ) شروع می­شود. روده بزرگ متشکل از کلون، مقعد و سوراخ مقعد است.

سرطان کلون

کلون بخش اولیه روده بزرگ به طول 5/1 متر که از 4 بخش تشکیل شده است و امکان شروع سرطان در هر کدام از نواحی وجود دارد. کلون شامل بخش­های زیر می­باشد:

  • کلون بالا رونده یا صعودی که در قسمت راست ناحیه شکمی قرار دارد و به روده کوچک متصل است.
  • کلون عرضی که در عرض ناحیه شکمی و زیر معده قرار دارد
  • کلون پایین رونده یا نزولی که در قسمت چپ ناحیه شکمی قرار دارد
  • کلون هلالی که دارای یک ساختار S  مانند است که کلون نزولی را به مقعد متصل می­کند

سرطان مقعد

مقعد بخشی از روده بزرگ است که پس از کلون جای دارد و محل نگه داشتن مدفوع است.

سرطان سوراخ مقعد

سرطان سوراخ مقعد، سرطانی است که در ناحیه­ای که مدفوع از بدن (مقعد) خارج می­شود شکل می­گیرد.

مکانیسم اولیه تشکیل سرطان کلورکتال

سه مکانیسم اولیه تشکیل سرطان کلورکتال شامل ناپایداری کروموزومی (chromosomal instability)، فنوتیپ جزایر CpG (CpG island methylator phenotype) و ناپایداری ماهواره­ای (microsatellite instability) است. در مکانیسم تشکیل تومور به واسطه­ی ناپایداری کروموزومی، تصور می­شود که ناپایداری کروموزومی منجر به جهش در ژن APC می­شود که در ادامه جهش در ژن KRAS و TP53 رخ می­دهد. این مجموعه اتفاقات منجر به تشکیل تومور در روده یا مخرج می­شود. در سرطان کلورکتال ارثی جهش در ژن APC سلول­های جنسی و از دست دادن هتروزیگوسیتی (loss of heterozygosity) مکانیسم اولیه­ی ناپایداری کروموزومی برای تشکیل تومور هستند. افزایش متیله شدن جزایر CpG ژن­های MGMT، MLH1 و BRAF در ارتباط با تشکیل تومور­های کلورکتال است. ناپایداری ماهواره­ای در ژن­های ترمیم باز (DNA mismatch repair) منجر به سرطان کلورکتال می­شود.

کلمات کلیدی: سرطان روده، سرطان کلورکتال، سرطان مقعد، سرطان کلون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هومن کنسر
جدیدترین مطالب
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email